» Meer info en extra toelichting

INLEIDING

Stap in de stad is een website met gratis opdrachten voor klassen die Brugge komen bezoeken.
Het is een aanvulling op ‘Stap in je stad - Didactische Schooluitstap’, een brochure die al 40 jaar wordt uitgegeven door de Stedelijke dienst Onderwijs van de Stad Brugge.

Doelgroepen zijn klassen van binnen en buiten Brugge, uit het 6de leerjaar en de eerste graad secundair onderwijs.

Bedoeling is dat de leerlingen opdrachten uitvoeren in de binnenstad, de openbare gebouwen en de musea van Brugge. Nadien kunnen ze de antwoorden uploaden op de website, in een digitale krant die gewijd is aan hun bezoek.

Ontwikkelingsdoelen en eindtermen waar je met ‘Stap in de stad’ aan kan werken, zijn o.a. :
- voor het gewoon en buitengewoon basisonderwijs : Wereldoriëntatie (Historische tijd, Ruimte/Oriëntatie- en kaartvaardigheid, Brongebruik), ICT, Leren Leren en Sociale vaardigheden (Samenwerking)
- voor de eerste graad secundair onderwijs, A-stroom : geschiedenis (met verwijzingen naar het algemeen historisch referentiekader en de grote veranderingen in de Westerse maatschappij, gebruik van tijdslijn, historische kaarten en andere bronnen), vakoverschrijdende eindtermen en ontwikkelingsdoelen (vb. door samen, zelfstandig en met de computer te werken …)
- eindtermen voor de eerste graad secundair onderwijs, B-stroom : maatschappelijke vorming en geschiedenis en aardrijkskunde (De stad in verleden en heden), vakoverschrijdende eindtermen en ontwikkelingsdoelen (vb. door samen, zelfstandig en met de computer te werken …)

INDELING VAN DE WEBSITE

Zowel in het leerlingen- als lerarengedeelte vind je de ‘Politieke route’, de ‘Economische route’ en de ‘Sportopdrachten’ met :

- de route : Het grondplan op Google maps toont waar je opdrachten kan uitvoeren in Brugge.  Je kan in- en uitzoomen of het grondplan verschuiven.

- het krantje : In het krantje vind je heel wat historische informatie over Brugge, maar het krantje is niet af. Op de lege plaatsen zie je deze sterretjes: . Als je daarop klikt, komen opdrachtenfiches tevoorschijn.
Links bovenaan vind je icoontjes om naar een vorige of volgende pagina te gaan, om het lege krantje af te drukken, om een link per e-mail  te versturen (= delen) naar het aangevulde krantje of om het krantje weg te klikken.

- opdrachtenfiches : De nummers op de google map verwijzen naar het nummer van de opdrachtenfiches. De ‘samenvattingsopdrachten’ en de sportopdrachten kan je uitvoeren op een geschikte plaats naar keuze. Alle fiches kan je uitprinten, samen met een grondplan.

In het lerarengedeelte zijn daarenboven de oplossingen en extra historische achtergrondinfo te vinden.

HOE GA JE TE WERK?

Registreren :

Door middel van de ID-nummer op je lerarenkaart kom je in het lerarengedeelte van de website terecht.
De leerlingen kunnen zich individueel of in groepjes (van max. 5) registreren.

Kiezen :
Kies met welke route(s) jullie willen werken en print de bijhorende opdrachtenfiches en grondplannen én de sportopdrachten uit voor jullie bezoek aan Brugge.  De krantenpagina's en extra achtergrondinfo kan je eventueel ook afdrukken en meenemen.

Bezoek aan Brugge :
De leerlingen zoeken de startplaats van elke opdracht door middel van het grondplan.
Ze vullen de bijhorende opdrachtenfiches in en nemen de gevraagde foto’s.
De leraar of begeleider kan extra duiding geven bij de opdrachten aan de hand van de krantenpagina’s en de extra achtergrondinfo.

Terug aan de computer :
De leerlingen vervolledigen hun krant online aan de hand van de ingevulde opdrachtenfiches en de gevraagde foto’s.  Ze doen dat alleen of in groep, naar gelang ze zich individueel of in groep geregistreerd hebben.
Ze kunnen vanaf meerdere computers in eenzelfde account werken, dus in eenzelfde krant, maar niet aan dezelfde krantenpagina's.  Ze moeten dus afspreken wie welke krantenpagina's zal aanvullen.

Om de krantenpagina's te vervolledigen ga je zo te werk :
Als je op opnieuw op deze sterretjes klikt: , zie je welke foto’s op welke plaats thuishoren en welke opdrachtenfiches je nodig hebt om het betreffende krantenartikel in te vullen.
Op de stippellijntjes kunnen de oplossingen ingevuld worden. Op de grote stippellijn helemaal bovenaan, kan er een zelf verzonnen titel getypt worden.
Om de foto’s in de krant te plaatsen, moeten de foto’s eerst in een mapje op de computer opgeslagen worden. Foto’s van de computer in de krant laden, kan via Bladeren of Bestand kiezen of door op het invoerveld te klikken en door vervolgens op dit icoontje te klikken :  .

Krant afwerken :
Alle aanvullingen en veranderingen die de leerlingen in de krant aanbrengen, worden automatisch bewaard in hun individuele of groepsaccount op een externe server. 
De krant kan helaas niet opgeslagen worden op de eigen computer, maar als je op het envelopje klikt, dan kan je de link naar het eigen krantje per e-mail versturen (= delen).  Via die link kan je het krantje steeds opnieuw bekijken.  
Zo kunnen de leerlingen de link naar hun krantje tussendoor naar de leraar mailen. Die kan de krantjes dan controleren aan de hand van de oplossingen.
Als alles af is, kunnen de leerlingen hun krant delen met vrienden (= de link naar hun krant verder per mail verspreiden).

TIPS VOOR HET BEZOEK AAN BRUGGE

Hoe pak je dit aan?

Begeleide of zelfstandige groepjes :

Verdeel de klas in groepjes.
-Als je meerdere begeleiders kan vinden, plaats dan ca. 10 leerlingen per begeleider, afhankelijk van wat de begeleider haalbaar vindt. Hou er rekening mee dat de aandacht trekken van een grote groep leerlingen moeilijker is in een stad dan in de klas.
-Als de leerlingen zonder begeleider de stad in mogen trekken, verdeel hen dan in groepjes van maximum 6 leerlingen. Zorg er dan zeker voor dat ze goed voorbereid zijn, zie ‘Voorbereiding voor de leerlingen’ hieronder.

Iedereen doorloopt een volledige route of de opdrachten worden verdeeld onder de verschillende groepjes, afhankelijk van de tijd die je hebt :
De locaties per route bevinden zich maximum een 10-tal minuten van elkaar en maximum een 10-tal minuten van de Markt, het Belfort of de Burg.
Elke opdracht duurt maximum 30 minuten (zonder verplaatsing). De laatste gedeeltes van de meeste opdrachten kunnen ook later in de klas afgewerkt worden, mocht er te weinig tijd zijn. Dat staat steeds vermeld in de opdrachtenfiche.

Sportopdrachten als tussendoortje :
-
Heeft elke groep een begeleider, dan kan de begeleider kiezen waar en wanneer hij/zij een sportopdracht inlast. Er zijn voldoende pleinen op elke route waar de sportopdrachten veilig uitgevoerd kunnen worden.
- Werk je met zelfstandige groepjes, dan kan je met hen afspreken op een centrale plaats, ofwel op een bepaald uur, ofwel na elke opdracht of om de 2 opdrachten. Kies je voor dat laatste, dan zal elke groep op een verschillend moment toekomen op de afgesproken plaats. Zorg dan dat er permanent een begeleider op die centrale plaats aanwezig is.
Elk groepje dat op de afgesproken plaats toekomt, kan je aan het werk zetten met een andere sportopdracht.
Geschikte plaatsen om af te spreken zijn de Markt of de Burg. Mochten beide pleinen bezet zijn, dan kan je uitwijken naar het binnenplein van het Belfort. Voer daar geen balopdrachten uit. Wil je op voorhand weten of de Markt of de Burg vrij is, neem dan contact op met de Dienst Vergunningen van de Stad Brugge op het telefoonnummer : 050 44 83 60.

Samenvattingsopdracht om af te ronden :
Via deze opdracht kunnen de leerlingen kort overlopen wat ze hebben geleerd.
Als niet iedereen elke opdracht heeft uitgevoerd, kunnen de leerlingen op die manier de ‘puzzelstukjes’ samen leggen.
Geschikte binnenlocaties hiervoor zijn de inkomhal van het Bruggemuseum – Stadhuis (Burg 12) en de zithoek in het Bruggemuseum – Archeologie (Mariastraat 36a, vraag ernaar bij de kassa). Een geschikte buitenlocatie is het Astridpark.
Je kan deze opdracht ook later nog in de klas uitvoeren.

Voorbereiding voor de leerlingen

Groepjes maken en opdrachten verdelen:

Spreek af in de klas welk groepje welke opdrachten zal uitvoeren.
Laat elk groepje op voorhand de eigen opdrachtenfiches doornemen en eventueel ook de bijhorende krantenpagina’s. Ga na of ze alles begrijpen.

Afspraken om samen te werken:
-
Per groepje zal iemand de opdracht moeten voorlezen tijdens het bezoek aan Brugge. Dat kan wisselen per opdracht, of per stap in elke opdracht.
- Per groepje moet er ook iemand fotograferen. Dat kan wisselen per opdracht, per stap of per foto.
- Maar iedereen zoekt en denkt mee, zodat het groepje de opdracht samen uitvoert. De leerlingen krijgen daarom best per twee een opdrachtenbundel. Zo kan iedereen meelezen.
- Per twee leerlingen moet er iemand de antwoorden opschrijven. Dat kan ook wisselen.
- Als ze in zelfstandige groepjes werken, houdt één van de leerlingen een brief voor de Musea Brugge bij (zie hieronder).

Kaartlezen :
Als je met zelfstandige groepjes werkt, moeten de leerlingen dit vóór het vertrek zeker oefenen.
De leerlingen kunnen zich het makkelijkst oriënteren, als ze de gebouwen en de straatnamen op de kaart in dezelfde richting leggen als de straten in het echt. De grondplannen op de website zijn ook zo opgemaakt.

Foto’s maken :
Vertel de leerlingen dat bijna alle foto’s die ze nemen een liggend formaat moeten hebben. Er is één uitzondering (opdracht 3 van de Politieke route), maar dat wordt in de opdrachtenfiche vermeld.

Let op :
- Zeg ook aan de leerlingen dat ze de ingevulde opdrachtenfiches en foto’s niet mogen verliezen, want die hebben ze nodig om de krantenpagina’s op de computer aan te vullen.
- Let op voor deze 'tourist trap' : voor opdracht 3 van de Economische route wandelen de leerlingen door de overdekte winkelgalerij in de Wollestraat 21. Daar wil iemand, verkleed als musketier, de mensen overhalen om met hem op de foto te staan. Verwittig de leerlingen dat ze het duidelijk mogen aangeven, als ze geen foto willen.

Afspraken rond gedrag :
Herinner de leerlingen eraan dat ze zich rustig en beleefd horen te gedragen, zeker als ze zelfstandig op pad gaan. In de musea blijven ze op veilige afstand van de voorwerpen en kunstwerken.

Bronnen / sporen / materiële en schriftelijke getuigenissen :
Hier kan je op voorhand ook even bij stilstaan.
In de opdrachtenfiches en krantenartikels is namelijk heel wat bronnenmateriaal weergegeven.
Aan de hand daarvan en de sporen ter plaatse worden de opdrachten opgelost.
Let op : het bronnenmateriaal dat afgebeeld is in de opdrachtenfiches hoeven de leerlingen niet meer te zoeken in de stad.

Geschiedenis wordt ontdekt door bronnen te bestuderen. Bronnen kunnen materiële of schriftelijke getuigenissen zijn uit het verleden. Materiële getuigenissen worden ook wel sporen genoemd.
Bronnen kunnen dus documenten zijn, schilderijen, foto’s, filmbeelden, gebouwen, standbeelden, archeologische vondsten, mondeling overgedragen verhalen … Ze worden bewaard in allerlei archieven, musea of ter plaatse (in de stad, in een landschap, …).

Het zijn ook veelal primaire bronnen die in ‘Stap in de Stad’ worden getoond.
Primaire bronnen (zoals kranten, brieven, dagboeken) zijn bronnen die gemaakt zijn door mensen die direct met een bepaalde gebeurtenis, periode of persoon in contact zijn gekomen (bijvoorbeeld ooggetuigen). Deze bronnen zijn dus gemaakt in dezelfde tijd als de gebeurtenis, periode of persoon waarover ze het hebben.
Secundaire bronnen zijn gemaakt door mensen die niet direct met een bepaalde gebeurtenis, periode of persoon in contact zijn gekomen. Deze bronnen zijn vaak in een andere tijd gemaakt (geschiedenisboeken bijvoorbeeld).

Websites die je in het kader hiervan kan bekijken zijn :
www.beeldbankbrugge.be
www.verhalenbankbrugge.be
www.historischebronnenbrugge.be
www.huizenonderzoekbrugge.be

Benodigdheden :
-
prints van de gekozen opdrachtenfiches per 2 leerlingen
- prints van de sportopdrachten : aantal is afhankelijk van hoe je dit organiseert
- prints van de grondplannen van de gekozen route(s) per groep
- schrijfgerief per 2 leerlingen : balpen, geslepen schrijfpotlood, gum
- fototoestel per groep
- eventueel prints van de krantenpagina’s en de extra achtergrondinfo voor de leerkracht
- voor de sportopdrachten : 2 ballen waarvan er eentje goed kaatst (voor het kaatsspel en het gaaibollen), 6 plastic flesjes volledig of gedeeltelijk gevuld met water (voor het gaaibollen), een appel, een blad kladpapier voor kleine propjes, een 10-tal elastiekjes die passen rond duim en wijsvinger (voor het boogschieten)
- als je met zelfstandige groepjes werkt : een ingevulde brief voor de Musea Brugge per groepje
Onder opdrachtenfiches vind je alle documenten (opdrachtenfiches, grondplan, brief Musea, lege krant) die je kan afdrukken voor het bezoek aan Brugge.

Praktisch

Openingsuren Musea :

In elke route zijn opdrachten opgenomen die plaatsvinden in de Musea Brugge. Daarom is het aangeraden om rekening te houden met de openingsuren van de Musea, als je een bezoek aan Brugge plant met ‘Stap in de stad’.
De Musea Brugge zijn gesloten op maandag, met uitzondering van het Belfort, het Brugse Vrije en het Stadhuis. Alle Musea zijn open van 9u30 tot 17u. Van de Musea die we aandoen tijdens Stap in de stad, hebben het Archeologiemuseum en het Brugse Vrije een middagpauze van 12u30 tot 13u30.

Reserveren en brief voor de Musea Brugge :
De Musea Brugge zijn gratis voor klassen van binnen en buiten Brugge uit het basis- en secundair onderwijs, met uitzondering van het Belfort.
Maar als de leerlingen in zelfstandige groepjes, zonder leerkracht, het museum bezoeken, is het aangeraden om hen de brief mee te geven, die je hier kan downloaden.
Voor het Bruggemuseum - Archeologie moet u reserveren via musea.reservatie@brugge.be.  Vermeld als de leerlingen zonder leerkracht op pad gaan en ze bovenstaande brief zullen meenemen.  

Andere activiteiten in Brugge :
Je kan de gratis opdrachten van ‘Stap in de stad’ ook combineren met educatieve activiteiten die aangeboden worden door de Brugse stadsdiensten en cultuurorganisaties. Op www.uitmetjeklas.be vind je de contactgegevens en het aanbod van die organisaties.
Voor toeristische attracties kan je terecht op www.inenuitbrugge.be en www.brugge.be > toerisme.

Achteraf

Krant :

Als de krant is afgewerkt, is het uiteraard interessant om die nog eens door te nemen met de leerlingen. Er staat meer informatie in dan in de opdrachtenfiches.

Extra achtergrondinfo :
De extra achtergrondinformatie kan je gebruiken, naargelang je één of meerdere thema’s verder wil uitdiepen.